061 ปรับปรุงข้อบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับผังเมืองและการควบคุมอาคารให้ทันสมัย
OKR ปี 2568
อัพเดทล่าสุด Invalid Date
| ร่างข้อบัญญัติคุมอาคารรอบสะพานพระราม 8 | 1 | ฉบับ |
| แก้ไขข้อบัญญัติควบคุมอาคาร กทม. | 1 | ฉบับ |
061 ปรับปรุงข้อบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับผังเมืองและการควบคุมอาคารให้ทันสมัย
สิ่งที่คนกรุงเทพได้
กรุงเทพฯ จะมีระบบผังเมืองและกฎหมายควบคุมอาคารที่ยืดหยุ่นและสอดรับกับความจริงของเมือง ไม่ใช่แค่เส้นสีบนแผนที่ แต่คือการปลดล็อกข้อจำกัดเดิม ๆ ที่เคยเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา ทำให้การลงทุนในเมืองเป็นไปอย่างมีทิศทาง คอนโดฯ ใกล้รถไฟฟ้าไม่ต้องมีที่จอดรถเกินจำเป็น ราคาก็เข้าถึงง่ายขึ้น พื้นที่อนุรักษ์อย่างเยาวราช-บางลำพู ก็มีแนวทางพัฒนาแบบไม่ทำลายเอกลักษณ์ ส่งผลต่อเนื่องถึงคุณภาพชีวิต การใช้พื้นที่เมืองอย่างคุ้มค่า และการมีสิ่งแวดล้อมเมืองที่ดีกว่าเดิมในระยะยาว
เริ่มจากปัญหาอะไร
กรุงเทพฯ เป็นเมืองที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งในด้านการขยายตัวของระบบขนส่งและการใช้ประโยชน์ที่ดิน แต่ผังเมืองรวมและกฎหมายควบคุมอาคารในปัจจุบันยังไม่สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ได้อย่างเต็มที่ ส่งผลให้เกิดข้อจำกัดและความไม่สอดคล้องในการพัฒนาพื้นที่เมือง ทั้งนี้ เนื่องจาก... 1. ผังเมืองรวมกรุงเทพฯ ฉบับปี 2556 ใช้งานมานานเกิน 10 ปี โดยตามหลักควรอัปเดตทุก 5 ปี ทำให้ไม่ตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงของเมือง เช่น การขยายตัวของระบบขนส่งสาธารณะ และปัญหาการใช้ประโยชน์ที่ดินในบางพื้นที่ 2. กฎหมายควบคุมอาคารหลายฉบับ รวมถึงกฎกระทรวง ใช้มาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ เช่น ระยะร่นที่ดินและจำนวนที่จอดรถ แต่ข้อกำหนดเหล่านี้ไม่สอดคล้องกับสภาพพื้นที่และมูลค่าที่ดินที่แตกต่างกันในกรุงเทพฯ
ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
แก้ปัญหาผังเมืองและกฎหมายควบคุมอาคารเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของกรุงเทพฯ 1. ร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครฉบับใหม่ (ปรับปรุงครั้งที่ 4) ขณะนี้ดำเนินการไปแล้วกว่า 80% โดยผังเมืองใหม่จะรองรับการลงทุนขยายรถไฟฟ้าและการเติบโตของชานเมือง โดยเน้นการปรับปรุงให้ยืดหยุ่น ไม่มีอายุการใช้งานตายตัว แต่สามารถปรับตามความจำเป็นของพื้นที่ได้ คาดว่าจะประกาศใช้ในปี 2570 แนวคิดสำคัญที่นำเสนอในร่างผังเมือง เช่น - การเพิ่มพื้นที่ใช้ประโยชน์ของสาธารณะ จากการพัฒนาโครงการขนาดใหญ่ เพื่อแก้ไขปัญหาเมือง เช่น การเพิ่มพื้นที่สีเขียว การแก้ไขปัญหาการจราจร - ปรับปรุงและเพิ่มรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้สิทธิ FAR Bonus ให้เกิดประโยชน์กับเมืองมากยิ่งขึ้น เช่น การจัดระเบียบสิ่งอำนวยความสะดวกบนทางเท้า การเพิ่มหลักเกณฑ์ของบ่อหน่วงน้ำให้ไม่ซ้ำซ้อนกับ EIA - ปรับลดเงื่อนใขในการก่อสร้างที่จอดรถ และ เพิ่มการใช้ประโยชน์อาคารสำหรับอาคารตามแนวรถไฟฟ้า เพื่อส่งเสริมการใช้ระบบขนส่งสาธารณะ 2. แก้ไขข้อบัญญัติ กทม. เกี่ยวกับกฎหมายควบคุมอาคาร มีการว่าจ้างที่ปรึกษาศึกษาแนวทางปรับปรุงกฎหมาย เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และความต้องการพัฒนาในกรุงเทพฯ 3. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและเข้าถึงข้อมูลของประชาชน - ขยายเวลาการเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างผังเมืองรวมเป็นเวลา 8 เดือน มากกว่าที่กฎหมายกำหนด - จัดประชุมรายเขตทั้ง 50 เขต ทั้งแบบออนไซต์และออนไลน์ เพื่อความสะดวกของประชาชน - เปิดเว็บไซต์เฉพาะกิจเผยแพร่เอกสารและรับฟังความคิดเห็น เช่น cpudapp.bangkok.go.th/cityplandraft4 และ plan4bangkok.com - พัฒนาแอปพลิเคชัน "Check ผังเมือง กทม." ให้ประชาชนตรวจสอบข้อมูลผังเมืองและยื่นขอตรวจสอบออนไลน์ได้สะดวก - นำเสนอ Bangkok City Model Plus ด้วยเทคโนโลยี VR/AR ในงาน BKK EXPO 2025 เพื่อสร้างความเข้าใจและการมีส่วนร่วมของประชาชน
อุปสรรคที่เจอระหว่างทาง
แม้ กทม. จะเดินหน้าจัดทำผังเมืองฉบับใหม่และผลักดันการแก้กฎหมายควบคุมอาคารอย่างจริงจัง แต่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในเรื่องเหล่านี้ยังคงเผชิญข้อจำกัดหลายด้าน 1. ความล่าช้าในการประกาศใช้ผังเมืองรวมฉบับใหม่ แม้ร่างผังเมืองรวม กทม. (ปรับปรุงครั้งที่ 4) จะคืบหน้าไปมาก แต่ยังไม่สามารถประกาศใช้ได้ตามแผนเดิมในปลายปี 2568 โดยต้องเลื่อนออกไปเป็นปี 2570 เนื่องจากต้องขยายระยะเวลาการรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติม รวมถึงข้อท้วงติงจากกรมโยธาธิการและผังเมือง และข้อขัดแย้งเกี่ยวกับแนวถนน 148 สาย ซึ่งล้วนต้องใช้เวลาในการพิจารณาและหาข้อสรุปร่วมกัน ความล่าช้านี้ส่งผลให้เกิด “ต้นทุนเชิงโอกาส” ทั้งกับภาคเอกชนที่วางแผนการลงทุน และกับประชาชนที่รอความชัดเจนในการใช้ประโยชน์ที่ดิน กทม. จึงเร่งสรุปผลร่วมกับคณะกรรมการที่เกี่ยวข้อง โดยพิจารณาความเห็นจากรัฐ ภาควิชาการ และประชาชนอย่างรอบด้าน พร้อมทั้งสื่อสารเหตุผลความล่าช้าและความคืบหน้าอย่างโปร่งใส 2. ข้อจำกัดในการแก้ไขกฎหมายควบคุมอาคาร แม้ กทม. จะมีอำนาจแก้ไขข้อบัญญัติของตนเองได้บางส่วน แต่กฎหมายควบคุมอาคารในระดับกฎกระทรวง ซึ่งเป็นกฎหมายกลางที่ใช้ทั่วประเทศ ยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญ เช่น ข้อกำหนดเรื่องระยะร่นอาคารหรือที่จอดรถที่อาจไม่สอดคล้องกับสภาพที่ดินในเขตเมืองอย่างกรุงเทพฯ การปรับปรุงในประเด็นเหล่านี้จึงต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานระดับชาติ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและต้องใช้เวลา