108 สวน 15 นาที ทั่วกรุง

สิ่งที่คนกรุงเทพได้

สวน 15 นาที ทำให้ประชาชนเข้าถึงพื้นที่สีเขียวสาธารณะได้ภายในระยะเดินเพียง 15 นาที กระจายอยู่ทั่วเมือง ไม่เพียงแต่เป็นพื้นที่สำหรับพักผ่อนและทำกิจกรรมกลางแจ้งเท่านั้น แต่ยังส่งเสริมสุขภาวะทั้งร่างกายและจิตใจ สุขภาพกาย การมีสวนใกล้บ้านเอื้อต่อการออกกำลังกาย เช่น เดิน วิ่ง ปั่นจักรยาน หรือทำกิจกรรมนันทนาการ ลดความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และเพิ่มพลังชีวิตให้ประชาชน สุขภาพใจ พื้นที่สีเขียวช่วยลดความเครียด เสริมสร้างสมาธิ และเพิ่มความสุขทางจิตใจ ให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น สังคมและชุมชน สวนที่กระจายตัวทั่วเมืองเป็นพื้นที่พบปะ สร้างความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนบ้าน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลรักษาพื้นที่สาธารณะ

เริ่มจากปัญหาอะไร

กรุงเทพฯ มีพื้นที่สีเขียวเพียง 2.6% ของพื้นที่ทั้งหมด ที่ผ่านมามุ่งพัฒนาสวนขนาดใหญ่ ทำให้ไม่สามารถสร้างสวนเพิ่มได้เพียงพอและกระจายตัวทั่วเมือง แต่ยังมีพื้นที่ขนาดเล็ก เช่น ที่ดินรกร้าง จุดบอดใต้โครงสร้างพื้นฐาน หรือพื้นที่ว่างหน้าอาคารราชการและเอกชน ที่สามารถพัฒนาเป็นพื้นที่สีเขียวขนาดเล็ก กระจายทั่วกรุงเทพฯ ให้ประชาชนเข้าถึงภายใน 15 นาทีหรือรัศมี 800 เมตร

ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น

“สวน 15 นาที” เป็นการพัฒนาสวนสาธารณะให้กระจายทั่วเมือง สามารถเข้าถึงได้ภายใน 15 นาที เน้นทั้งปริมาณและคุณภาพ เพื่อรองรับกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น พัฒนาคุณภาพชีวิต กิจกรรมสร้างสรรค์ เกษตรในเมือง เพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ และความร่มรื่นในการเดินทาง โดยตั้งเป้าเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้ได้ 10 ตร.ม./คน การหาพื้นที่ แต่ละเขตสำรวจสวนเดิม พื้นที่รกร้าง และพื้นที่ศักยภาพใหม่ เนื่องจาก กทม. มีพื้นที่จำกัด จึงอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน รวมถึงสร้างแรงจูงใจให้บริจาคพื้นที่อย่างน้อย 7 ปี แลกกับสิทธิ์ลดหย่อนภาษี ภายใต้การดูแลของ กทม. การออกแบบ สวนต้องตอบโจทย์ผู้ใช้งาน จึงมีการร่วมมือกับองค์กรต่าง ๆ เช่น we!park และ UddC-CEUS ในการออกแบบ ตัวอย่างเช่น “สวนสามก้าว” สุขุมวิท 39 ขนาด 373 ตร.ม. ถูกปรับเป็นสวนสาธารณะ มีลานกิจกรรมชุมชน จุดนั่งพักผ่อน ลานโล่งสำหรับกิจกรรมนันทนาการ และพื้นที่ปลูกผักสวนครัว การบำรุงรักษา ประชาชนสามารถเข้าร่วมเป็นอาสาสมัครดูแลสวน แต่ความท้าทายคือการรักษาสวนให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้ สำนักสิ่งแวดล้อมจึงกำหนดหลักเกณฑ์ประเมินและแนวทางการดูแลคุณภาพสวนอย่างต่อเนื่อง การตรวจประเมินคุณภาพสวน 15 นาที - มีเกณฑ์การประเมิน 14 ข้อ แบ่งเป็น 3 ระดับ: - ระดับมาตรฐาน น้ำหนัก 5 คะแนน ระดับดี น้ำหนัก 7 คะแนน ระดับดีเยี่ยม น้ำหนัก 10 คะแนน - สวนผ่านการประเมินคุณภาพเมื่อได้คะแนนรวมตั้งแต่ 70 คะแนนขึ้นไป หรือร้อยละ 50 ของคะแนนเต็ม (140 คะแนน) - ปี 2568 ดำเนินการตรวจประเมินแล้ว 373 สวน ผ่านเกณฑ์ 366 สวน รุู้จักสวน 15 นาที เพิ่มเติมได้ที่ https://greener.bangkok.go.th/green-space/15-minute-garden/

อุปสรรคที่เจอระหว่างทาง

สวน 15 นาที บางแห่งยังถูกวิพากษ์วิจารณ์ในหลายด้าน เช่น ทำเลยากต่อการเข้าถึง ขาดร่มเงา หรือออกแบบคล้ายจุดถ่ายรูป ทำให้ไม่สามารถทำกิจกรรมหรือพักผ่อนได้ตามความต้องการของประชาชน กทม.จึงนำข้อเสนอเหล่านี้มาพิจารณาในการพัฒนาสวนเพิ่มเติม พร้อมเพิ่มกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อสร้างสวน 15 นาทีที่ตอบโจทย์การใช้งานจริงและเข้าถึงได้มากขึ้น

โครงการที่เกี่ยวข้อง

นโยบายอื่นๆ

ดูนโยบายทั้งหมด