
111 จัดทำงบประมาณแบบฐานศูนย์ (zero-based budgeting)
OKR ปี 2568
อัพเดทล่าสุด Invalid Date
| โครงการงบฐานศูนย์ | 3,199 | รายการ/โครงการ |
ประชาชนจะได้รับประโยชน์สูงสุดจากการจัดสรรงบประมาณที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับสถานการณ์จริงของเมือง กทม. พิจารณางบประมาณใหม่ทุกโครงการตั้งแต่ต้น ไม่ยึดติดกับงบประมาณปีที่ผ่านมา ทำให้เงินงบประมาณถูกใช้ในจุดที่จำเป็นและตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง พร้อมทั้งลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นเพื่อเพิ่มประสิทธิผลของการบริหารจัดการงบประมาณ
การจัดทำงบประมาณของ กทม. โดยทั่วไปมักอิงจากฐานงบประมาณของปีที่ผ่านมา แล้วปรับเพิ่มหรือลดตามความจำเป็น ซึ่งวิธีนี้แม้จะสะดวกและรวดเร็ว แต่มีข้อจำกัดสำคัญ คือไม่สะท้อนภาพสถานการณ์และความต้องการที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในปัจจุบัน ส่งผลให้บางโครงการอาจได้รับงบประมาณมากหรือน้อยเกินไป ขาดความเหมาะสมกับบริบทจริง และอาจทำให้การใช้ทรัพยากรของเมืองไม่คุ้มค่าอย่างแท้จริง
เพื่อให้การบริหารจัดการงบประมาณโปร่งใสและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น กทม. ได้ดำเนินการปรับปรุงกระบวนการจัดทำงบประมาณและทบทวนโครงการต่าง ๆ อย่างละเอียด เพื่อให้แน่ใจว่าเงินภาษีของประชาชนถูกใช้อย่างคุ้มค่าและตรงตามความต้องการที่แท้จริงของเมืองและประชาชน 1. ทบทวนงบประมาณแบบฐานศูนย์ กทม. ได้ตรวจสอบงบประมาณของกว่า 2,500 โครงการอย่างละเอียด พบว่าสามารถตัดลดงบประมาณที่ไม่จำเป็นลงได้กว่า 392 ล้านบาทในปี 2567 โดยยกเลิก 27 รายการที่ไม่สอดคล้องกับเป้าหมาย เช่น ค่าใช้จ่ายส่งเสริมการแปรรูปมูลฝอยอินทรีย์ และค่าใช้จ่ายศูนย์ประสานงานของสำนักงานเขต ทำให้งบประมาณที่เหลือสามารถนำไปใช้ในโครงการสำคัญ เช่น โครงการเพื่อเส้นเลือดฝอย ได้อย่างมีประสิทธิผลมากขึ้น 2. เปลี่ยนกระบวนการจัดทำงบประมาณเป็นแบบล่างขึ้นบน หลังนำระบบฐานศูนย์มาใช้ กทม. ได้ปรับกระบวนการจัดทำงบประมาณจากแบบบนลงล่างเป็นแบบล่างขึ้นบน โดยเปิดโอกาสให้สำนักงานเขตและผู้ปฏิบัติงานสามารถวางแผนและเสนอขอใช้งบประมาณตามความจำเป็นจริง พร้อมกับการประเมินความพร้อมและความเป็นไปได้ของโครงการ เพื่อให้การใช้งบประมาณในปี 2568 มีความสอดคล้องกับสถานการณ์จริงและตอบโจทย์ประชาชนได้อย่างตรงจุด
แม้ว่าการจัดทำงบประมาณแบบฐานศูนย์ (Zero-Based Budgeting) จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและความคุ้มค่าในการใช้งบประมาณของ กทม. แต่ก็ยังเผชิญกับอุปสรรคสำคัญหลายประการที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างเป็นระบบ 1. ความรู้ความเข้าใจและทักษะของบุคลากร การเปลี่ยนผ่านจากวิธีปฏิบัติเดิมที่คุ้นเคยมานาน ส่งผลให้บุคลากรทั้งในหน่วยงานเจ้าของยุทธศาสตร์ สำนักงานเขต และเจ้าหน้าที่ปฏิบัติ ยังมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการและกระบวนการของงบประมาณแบบฐานศูนย์ไม่เต็มที่ กทม. จึงต้องให้ความสำคัญกับการจัดเตรียมข้อมูล ซักซ้อม และสื่อสารคุณค่าอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเข้าใจและเห็นผลลัพธ์เชิงบวกที่เกิดขึ้นกับเมืองและประชาชน